<< Powrót
KINEMATYKA UKŁADU KORBOWEGO
- 67-
- 68 -
1. Podstawowe wielkości geometryczne układu korbowego
l - długość korbowodu, R - promień korby, S - skok tłoka, 
- stosunek promienia korby do długości korbowodu, 
- prędkość kątowa korby (wału korbowego),
- zależność określająca związek pomiędzy kątem korbowodu 
  względem osi cylindra a kątem obrotu wału korbowego. 
 
2. Parametry ruchu tłoka 
Do dalszych rozważań wyznacza się położenie (drogę), prędkość i przyspieszenie tłoka przy 
założonym kącie obrotu wału korbowego, jeżeli jest dana stała prędkość obrotowa wału 
korbowego 
n, promień korby R i długość korbowodu l
2.1. Droga tłoka
 
Z tego wzoru wynika, że prędkość tłoka jest funkcją kąta obrotu wału korbowego. 
2.2. Prędkość chwilowa tłoka 
2.3. Przyspieszenie tłoka
Z powyższego wzoru wynika, że przyspieszenia tłoka w GMP i w DMP nie są jednakowe,
 
gdy kąt obrotu jest równy zero (
GMP) to:
a gdy 180 stopni (DMP) to:
Pierwszy wyraz przyspieszenia, a więc
nazywany jest przyspieszeniem pierwszego rzędu, drugi
przyspieszeniem drugiego rzędu. 
Wartości te będą uwzględniane na następnych lekcjach. 
Przebieg drogi, prędkości i przyspieszeń w funkcji kąta obrotu wału korbowego 
przedstawiono na rys. 3.19 str. 39. 
          
Uwaga: Powyższe wzory, znane z mechaniki technicznej, otrzymuje się z odpowiednich 
zależności geometrycznych wynikających z rysunku przedstawionego wyżej oraz 
z przekształceń matematycznych i różniczkowania. 
         
Ćwiczenie. Obliczyć drogę, prędkość i przyspieszenie tłoka w momencie, gdy kąt 
wyprzedzenia zapłonu wynosi 10 stopni. Do obliczeń przyjąć skok tłoka 
S = 70 mm, 
długość korbowodu 
l = 120 mm i prędkość obrotową wału korbowego  
n = 4500 obr/min. 
Rozwiązanie: 
(Do obliczeń powyższych parametrów ruchu tłoka wykorzystano program 
komputerowy zawarty na płycie CD będący załącznikiem opracowania, do którego 
odwołuje się autor przy realizacji tej treści).