<< Powrót
OLEJE SILNIKOWE
1. Wytwarzanie oleju silnikowego 
1.1. Komponenty oleju: 
        - olej bazowy, 
        - dodatki uszlachetniające. 
1.2. Zródła oleju bazowego; 
        - olej mineralny, pochodzący z przeróbki ropy naftowej, 
        - olej syntetyczny, otrzymywany metodą syntezy chemicznej. 
1.3. Rodzaje dodatków uszlachetniających: 
       - zestaw dodatków poprawiających własności oleju, jak np. odporność na niską 
          i wysoką temperaturę, 
       - zestaw dodatków poprawiających własności smarujące, myjące i itp., 
       - zestaw dodatków chroniące olej przed utratą własności użytkowych w warunkach 
         eksploatacyjnych, tj. antyutleniacze (w celu spowolnienia procesu starzenia się oleju), 
         dodatki antykorozyjne itp.
             
2. Zadania oleju silnikowego 
Podstawowym zadaniem oleju silnikowego jest smarowanie ruchomych części silnika w 
celu zmniejszenia tarcia i zużycia silnika. Ponadto spełnia on również inne zadania, tj.: 
      - wspomaga chłodzenie silnika, 
      - doszczelnia komorę spalania, 
      - zmywa osad i produkty spalania, 
      - chroni silnik przed korozją, 
      - tłumi drgania.
               
3. Podstawowe własności oleju silnikowego 
3.1. Lepkość oleju   jako miara tarcia wewnętrznego oleju. 
3.2. Wskaźnik lepkości, informujący jak zmienia się lepkość oleju wraz ze zmianą 
        temperatury. 
3.3. Graniczna temperatura pompowalności tzn. temperatura przy której olej przestaje być 
        pompowany przez pompę (np. -15C), 
3.4. Temperatura zapłonu (200 - 250C), 
3.5. Odporność na pienienie, tzn. własność nie dopuszczająca do powstawania piany, 
        która mogłaby spowodować zatrzymanie przepływu oleju w kanałach olejowych 
        silnika.
            
4. Klasyfikacja i oznaczanie olejów silnikowych 
Klasyfikacja i oznaczenia olejów silnikowych pozwalają prawidłowo dobrać olej do silnika 
spalinowego. 
Pełna klasyfikacja olejów przewiduje podział olejów silnikowych według ich lepkości 
(klasyfikacja lepkościowa), według własności użytkowych (klasyfikacja jakościowa) oraz 
uzupełniająca klasyfikacja uwzględniająca oszczędności w zużyciu przez silnik paliwa 
(klasyfikacja energooszczędna). 
Klasyfikacje olejów dokonuje się według odpowiednich norm. Przykładowo klasyfikacja 
lepkościowa oparta jest o normę SAE (opracowaną przez Society of Automotive 
Engineers tzn. Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Samochodowych). Natomiast 
klasyfikacja jakościowa może być wg API - klasyfikacja amerykańska lub wg ACEA 
-klasyfikacja europejska. 
4.1. Klasyfikacja lepkościowa 
Norma SAE dzieli oleje silnikowe na 11 klas: 
    - Sześć klas  zimowych  (oznaczonych dodatkowo literą W z ang. Winter - zima): 0W, 5W, 
      10W, 15W, 20W, 25W (Im niższa liczba przed literą W, tym olej może być stosowany w 
      niższych temperaturach otoczenia. Przykładowo olej w klasie 10W może być 
      eksploatowany w temperaturze otoczenia  -30C). 
    - Pięć klas  letnich : 20, 30, 40, 50, 60 (przykładowo olej klasy SAE 40 może pracować w 
      warunkach klimatycznych do 40C). 
W dużym uproszczeniu, na podstawie symbolu klasy lepkościowej można zorientować się 
czy ma się do czynienia z olejem gęściejszym (o większym tarciu wewnętrznym), czy 
rzadszym. 
Olej oznakowany podwójnie np. SAE 15W/40, to tzw. olej wielosezonowy. Oznacza to że 
   - ma cechy oleju zimowego, tzn. jest na tyle płynny w niskich temperaturach, iż umożliwia 
      rozruch zimnego silnika, a w chwilę potem możliwe jest rozprowadzenie go do 
      wszystkich punktów smarowania, 
   - i ma cechy oleju letniego, tzn. jest wystarczająco lepki w wysokich temperaturach, aby 
     nie spływał z gorących powierzchni części silnika, lecz tworzył na nich warstewkę (tzw.  
     "filmu olejowego" ) zabezpieczającą przed bezpośrednim kontaktem metal-metal. 
Uwaga: Z uwagi na warunki klimatyczne oraz eksploatowane silniki w Polsce, 
najkorzystniejszą klasą jakościową olejów silnikowych jest klasa SAE 15W/40. 
4.2. Klasyfikacja jakościowa 
Najbardziej znana jest klasyfikacja jakościowa API (American Petroleum Institut - 
Amerykański Instytut Naftowy)  
Klasyfikacja jakościowa określa właściwości użytkowe oleju i jego przydatności do 
smarowania silników danej klasy. Aby w pełni ocenić właściwości użytkowe oleju nie 
wystarczą testy laboratoryjne. Klasyfikacje jakościowe są oparte przede wszystkim na 
testach silnikowych. Każda własność oleju jak np. odporność na utlenianie, własności 
przeciwkorozyjne itp. jest sprawdzana  
na określonych typach silników.  
Podstawą klasyfikacji jakościowej jest podział olejów na dwie zasadnicze grupy:  
      - grupę olejów S przeznaczonych do silników z zapłonem iskrowym (ZI), oznakowanie 
        symbolami: SA, SB, SC, SD, SE, SF, SG, SH, SJ, 
      - grupę olejów C przeznaczonych do silników z zapłonem samoczynnym (ZS), 
        oznakowanie symbolami: CA, CB, CC, CD, CE, CF.  
Dajej >>