OPORY RUCHU SAMOCHODU I ICH OKREŚLANIE
<< Powrót
1. Pojęcie oporów ruchu 
Oporami ruchu nazywają się wszystkie siły na jakie napotyka i które pokonuje pojazd 
podczas jazdy. 
            
2. Klasyfikacja (rodzaje) oporów ruchu 
3. Opory toczenia 
Samochodowe koło ogumione tocząc się po nawierzchni drogi przezwycięża opory 
wynikające ze sprężystych odkształceń ogumienia. 
Analizując opory toczenia rozpatruje się następujące przypadki: 
- gdy koło jest nieruchome (rys. 2.3a), wtedy obciążenie działające na koło (
G
  równoważone jest reakcją normalną jezdni (
Z), zatem 
- gdy koło toczy się bez napędu (rys. 2.3b) powstaje moment oporu od przesuniętej reakcji 
  normalnej 
Z oraz styczna X . Moment oporu określa się zależnością
- gdy koło jest napędzane (rys. 2.3c) występuje dodatkowo moment napędzający koło 
  pochodzący od siły napędowej (
FN) - Mk  . Dla tego przypadku warunek równowagi sił 
  względem osi obrotu koła będzie następujący:
gdzie:          
  
- gdy koło jest hamowane (rys. 2.3d) powstaje moment hamowania równoważący  
  moment napędzający, wtedy
Dla przypadku jak na rys. 2.3c  po przekształceniu można napisać
W tym wyrażeniu drugi składnik po znaku równości nazywany jest siłą oporu toczenia Ft , 
a zatem
gdzie: f - współczynnik oporów toczenia 
Wartości współczynnika tarcia f dla różnych nawierzchni podano na str. 16. 
Z rys. 2.3 wynika, że reakcja normalna (
Z) wszystkich kół pojazdu jest proporcjonalna do 
całkowitego ciężaru pojazdu (
G), bo Z = G. Wobec tego wzór na siłę oporu toczenia będzie
miał postać 
Ta zależność jest prawdziwa gdy pojazd toczy się po poziomej nawierzchni. Natomiast 
podczas pokonywania wzniesienia należy uwzględnić składową normalną pochodząca 
od siły ciężkości (ciężaru pojazdu) - rys. 2.1 str. 15 i rys. niżej, dlatego ostatecznie
4. Opór wzniesienia 
             
Opór wzniesienia (
Fw) występuje podczas jazdy pod górę i stanowi składową styczną 
ciężaru samochodu (
G), równoległą do nawierzchni jezdni (rys. wyżej), czyli 
Jeżeli kąt wzniesienia jest niewielki stosuje się zwykle wzór przybliżony (bo praktycznie 
wygodnie brać pod uwagę odległość 
b a nie l, np. na mapie), przyjmując że
czyli
Dalej >>
Tanges kąt alfa nazywany jest współczynnikiem oporów wzniesienia i oznacza się literą 
w, czyli:
Współczynnik ten bywa często wyrażany w procentach do określania wielkości wzniesienia,
wtedy
- 15 -
- 16 -