<< Powrót
WAŁY NAPĘDOWE I PRZEGUBY
1. Wały napędowe 
1.1. Zadania wału napędowego: 
       - doprowadzenie napędu do kolejnych oddalonych od siebie, zespołów układu 
         napędowego, 
       - w klasycznym układzie napędowym przekazuje napęd z wałka głównego na tylny most 
         napędowy. 
Na rys. 1.28 str. 16 pokazano zastosowanie wałów napędowych. 
1.2. Konstrukcja klasycznego wału napędowego 
Ze względu na resorowanie tylnego mostu samochodu, wał napędowy powinien zmieniać 
swoją długość i przekazywać napęd pod określonym kątem (rys. 1.29 str. 17), z tego powodu 
zbudowany jest z następujących elementów (rys. 1.30): 
       - rura stalowa cienkościenna, 
       - połączenie wielowypustowe, 
       - przeguby krzyżakowe.
         
2. Przeguby 
Przeguby służą do przekazywania momentu obrotowego z jednego wału na inny, w przypadku 
gdy osie obrotu tych wałów się przecinają (tzn. są do siebie nachylone pod określonym kątem). 
Ze względu na własności kinematyczne przeguby dzielą się na proste i homokinatyczne 
(równobieżne). 
2.1. Przeguby proste 
       - Krzyżakowe (do 15 stopni), które posiadają krzyżaki i widełki (rys. 1.31. str. 17), 
       - Elastyczne (do 5 stopni), w których elementem łączącym jest wkładka gumowa 
         (rys. 1.33 str. 18).
Uwaga: Wadą przegubów prostych jest nierównomierne przekazywanie napędu (występują 
              szarpnięcia podczas każdego obrotu). Aby temu zapobiec stosuje się dwa przeguby, 
              a w przypadku przegubów krzyżakowych, widełki tych przegubów powinny znajdować się 
              w tej samej płaszczyźnie. 
2.2. Przeguby homokinetyczne 
Przeguby homokinetyczne przenoszą napęd za pośrednictwem kulek lub rolek łączących ze 
sobą dwie kuliste czasze przegubu (wewnętrzną i zewnętrzną). Elementy pośrednie, czyli kulki 
lub rolki, mogą przesuwać się wyłącznie w rowkach naciętych promieniowo w obydwu czaszach,
co zapewnia stałą prędkość kątową ruchu obrotowego i jednocześnie wzajemne odchylanie się 
wałów w granicach 50 stopni w  każdą stronę (rys. 1.32. str. 18). 
ZADANIA, RODZAJE I BUDOWA MOSTÓW 
NAPĘDOWYCH
1. Zadania mostu napędowego 
Most napędowy jako zespół elementów nośnych i mechanizmów napędowych, 
spełnia następujące zadania: 
    - jest swoistym rodzajem osi, 
    - przejmuje część ciężaru samochodu, 
    - przekazuje napęd od wału napędowego na koła jezdne.
      
2. Rodzaje mostów napędowych 
Zależnie od usytuowania mosty dzielą się na: 
    - tylne, 
    - przednie, 
   - środkowe (gdy pojazd ma więcej niż dwie osie). 
Zależnie od konstrukcji zawieszenia (tzn. od sposobu powiązania kół 
z podwoziem), rozróżnia się most napędowe: 
   - sztywne, 
   - z niezależnym zawieszeniem kół. 
Na rys. 1.34a str. 18 pokazano most sztywny, który jest połączony z ramą (lub 
samonośnym nadwoziem) elementami zawieszenia. Taki most napędowy 
posiadający tzw. pochwę, przenosi składową ciężaru pojazdu, obciążenia 
dynamiczne powstające w wyniku hamowania, przyspieszenia i działania 
przyspieszeń pionowych oraz obciążeń spowodowane przekazywaniem napędu. 
Mosty z niezależnymi zawieszeniami nie mają pochwy, gdyż elementy napędowe 
znajdują się w obudowie mocowanej do ramy (lub nadwozia samonośnego), 
a tym samym odizolowują je od wstrząsów wywołanych nierównościami drogi 
(rys. 1.34b i c str. 19).
       
3. Budowa typowego mostu napędowego 
Na rys. 1.35 str. 19 pokazano schemat budowy mostu napędowego z niezależnym 
zawieszeniem z półosiami wahliwymi (porównaj z rys. 1.43c).