<<Powrót
RODZAJE MECHANIZMÓW HAMULCOWYCH I WYMAGANIA IM STAWIANE
        G  -  ciężar pojazdu, 
        aH  - opóźnienie, 
          g  - przyspieszenie ziemskie. 
2.2. Wskaźnik skuteczności hamowania powinien wynosić co najmniej: 
       - dla samochodu osobowego: 50% przy użyciu hamulca roboczego, 
                                                               23% przy użyciu hamulca awaryjnego, 
       - dla samochodu ciężarowego: 45% przy użyciu hamulca roboczego, 
                                                                22% przy użyciu hamulca awaryjnego, 
       - dla motocykla jednośladowego: 45% przy użyciu obu hamulców, 
                                                                    33% przy użyciu hamulca nożnego. 
2.3. Hamulec postojowy powinien zapewnić unieruchomienie całkowicie obciążonego 
pojazdu na wzniesieniu i spadku o pochyleniu co najmniej 16%, a całkowite obciążonego 
zespołu pojazdu (np. z przyczepą) na pochyłości co najmniej 8%. 
Uwaga: Powyższe wymagania są zgodne z rozporządzeniem M I z dnia 31.12. 2002 r. 
w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia 
(Dz. U. nr 32, poz. 262 z dnia 26.02.2003 r. i Dz. U. nr 34, poz. 300 z dnia 11.02.2004 r.). 
       
3. Rodzaje mechanizmów hamulcowych
 
Mechanizmy hamulcowe w pojeździe samochodowym tworzą tzw. układ hamulcowy w skład 
którego wchodzą: 
    - hamulce w kołach, 
    - układ uruchamiający hamulce.
         
Ćwiczenie 1. Stwierdzić czy hamulec roboczy samochodu osobowego Fiat Bravo 1,6 16V SX
jest skuteczny, jeżeli wiadomo że maksymalna siła hamowania uzyskana ze wszystkich kół 
wynosi 10,6 kN.  
Rozwiązanie: Z ćwiczenia poprzedniej lekcji wiadomo, że dopuszczalna masa całkowita 
pojazdu wynosi 1550 kg, a zatem 
Wg przepisów ruchu drogowego hamulec roboczy jest skuteczny.
Ćwiczenie 2. Zadanie kontrolne 4 str. 43. 
Po przekształceniu wzoru na wskaźnik hamowania otrzymuje się 
Zadanie domowe. Zadanie kontrolne 1, 2 i 3 str. 42.  
Uwaga: Do obliczenia zadania 2 i 3 można wykorzystać program na załączonej płycie CD. 
1. Rodzaje hamulców w pojeździe samochodowym 
1.1. Hamulec roboczy działający na wszystkie koła   przeznaczony do zmniejszania 
prędkości pojazdu i zatrzymywania go w sposób niezawodny, szybki i skuteczny, 
niezależnie od jego prędkości i obciążenia oraz kąta wzniesienia, z możliwością: 
      - regulowania intensywności hamowania, 
      - dokonywania hamowania z miejsca kierowcy bez użycia rąk; w odniesieniu do  
        pojazdu inwalidzkiego dopuszcza się użycie jednej ręki. 
1.2. Hamulec awaryjny, działający na koła co najmniej na jednej osi pojazdu (tzn. na dwa 
koła) i przeznaczony do zatrzymania pojazdu zatrzymania pojazdu w razie awarii hamulca 
roboczego, z możliwością: 
      - regulowania intensywności hamowania, 
      - dokonywania hamowania z miejsca kierowcy z możliwością trzymania kierownicy 
         przynajmniej jedna ręką. 
1.3. Hamulec postojowy, przeznaczony do unieruchomiania pojazdu na wzniesieniu 
i spadku, z możliwością: 
      - działania podczas nieobecności kierowcy, przy czym robocze części hamulca powinny 
         pozostać w położeniu zahamowania za pomocą wyłącznie mechanicznego 
         urządzenia, 
      - dokonywania hamowania z miejsca kierowcy. 
Uwaga: Wyposażenie w hamulec postojowy nie jest wymagane, jeżeli hamulec awaryjny 
spełnia wymagania określone dla hamulca postojowego (np. przez zastosowanie 
mechanizmu zapadkowego).
            
2. Wymagania stawiane hamulcom 
Hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań 
i wpływów atmosferycznych, a ponadto odpowiadać m.in. następującym warunkom: 
    - równoczesne uruchomienie hamulca roboczego i awaryjnego nie może ujemnie 
       wpływać na działanie żadnego z nich, 
    - w przypadku uszkodzenia hamulca roboczego, hamulec awaryjny ma zapewnić co 
      najmniej 30 % wymaganej skuteczności hamulca roboczego, 
    - zużycie hamulców powinno być łatwo kompensowane systemem ręcznej lub 
      samoczynnej regulacji, 
    - skuteczność hamowania określa się odpowiednim wskaźnikiem hamowania 
      (określonym poniżej). 
2.1. Wskaźnik skuteczności hamowania jest stosunkiem siły hamowania do ciężaru 
wynikającego z dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub stosunkiem opóźnienia 
hamowania (uzyskanego na drodze poziomej, twardej, suchej i czystej) do przyspieszenia 
ziemskiego.  
Wskaźnik ten określa się według zależności: 
gdzie:  WH  - wskaźnik skuteczności hamowania w %, 
              
FH  - siła hamowania wszystkich kół,